Prawo - serwis tematyczny

Strona główna

dzisiaj jest: 21.09.2014


Katalog stron


Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością a spółka akcyjna - podobieństwa i różnice
data: 06.07.2005 / Zespół Ekspertów Prawnych i Ekonomicznych ESSENCE Sp. z o.o.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością a spółka akcyjna - podobieństwa i różniceSpółka z o.o. i spółka akcyjna mogą być zakładane w każdym celu prawnie dopuszczalnym. W pewnych przypadkach przewidzianych przez prawo dla określonych dziedzin działalności gospodarczej zastrzeżona jest wyłącznie forma spółki akcyjnej (np. w zakresie działalności bankowej, ubezpieczeniowej, towarzystw emerytalnych, publicznej radiofonii i telewizji itd.).

Kto może zawrzeć umowę spółki?
W obu przypadkach umowa spółki może być zawarta przez osoby fizyczne, osoby prawne, spółka z o.o. i spółka akcyjna nie mogą być tworzone przez żadną jednoosobową spółkę z o.o.

Powstawanie spółki
Etapy powstawania omawianych spółek są takie same. Do powstania spółki z o.o. niezbędne jest zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego.
Proces powstawania spółki akcyjnej jest bardziej sformalizowany. W tym przypadku umowa spółki obejmuje statut (w swoich podstawowych postanowieniach odpowiadający umowie spółki z o.o, ale zawierający także inne postanowienia) oraz oświadczenia woli założycieli tj. zgodę na zawiązanie spółki akcyjnej i brzmienie statutu, zgodę na objęcie akcji przez założycieli lub łącznie z osobami trzecimi. Oświadczenia te muszą być zawarte w jednym lub kilku aktach notarialnych. Ponadto w aktach tych należy wymienić osoby obejmujące akcje, liczbę i rodzaj akcji objętych przez akcjonariuszy, ich wartość nominalną , cenę emisyjną a także terminy wpłat. Wymóg formy aktu notarialnego dla wszystkich tych oświadczeń oraz szczegółowość statutu wskazują na większy formalizm i zwiększone koszty jakie należy ponieść przy zakładaniu spółki akcyjnej.

Wysokość kapitału zakładowego i koszty związane z założeniem spółki
Aby założyć spółkę z o.o. i spółkę akcyjną konieczne jest posiadanie określonych zasobów finansowych już na etapie zawiązywania spółek.
Minimalny kapitał potrzebny do zawiązania spółki z o.o. musi wynosić 50.000.
W spółce akcyjnej wartość aktywów musi osiągać aż 500.000 zł.
W obu przypadkach należy ponieść opłaty związane z rejestracją spółki. Opłaty te to w szczególności: koszt aktu notarialnego, w przypadku spółki akcyjnej jak wyżej wskazano może być ich kilka, wpis do rejestru handlowego w sądzie rejestrowym - ok. 1000 zł, ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym - ok. 500 zł, podatek od czynności cywilnoprawnej ok. 1% od wartości kapitału zakładowego, a więc w spółce akcyjnej z racji wyższego kapitału zakładowego będzie on wyższy.

Wkład wspólników na kapitał zakładowy
Zarówno w przypadku spółki z o.o. i spółki akcyjnej wspólnicy zobowiązani są do wniesienia wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego.
W spółce z o.o. wspólnicy obowiązani są dokonać tego jeszcze przed rejestracją spółki, a do zgłoszenia do sądu rejestrowego należy załączyć oświadczenie, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały w całości wniesione.
W przypadku spółki akcyjnej cały kapitał zakładowy nie musi być pokryty przed rejestracją spółki (akcje obejmowane za wkłady pieniężne powinny być opłacone przed rejestracją spółki co najmniej w jednej czwartej ich wartości nominalnej, akcje obejmowane za wkłady niepieniężne muszą być pokryte w całości przed upływem roku po zarejestrowaniu spółki, jeżeli akcje obejmowane są tylko za wkłady niepieniężne albo za wkłady pieniężne i niepieniężne wtedy kapitał zakładowy należy pokryć przed zarejestrowaniem w wysokości jednej czwartej jego wysokości). Termin do którego powinna nastąpić wpłata na akcje, po zarejestrowaniu spółki, określa statut lub uchwała walnego zgromadzenia. Niedokonanie wpłaty w wyznaczonym terminie pociąga za sobą obowiązek uiszczenia odsetek albo odszkodowania. Z kolei nieuiszczenie tych płatności może pozbawić akcjonariusza praw udziałowych poprzez unieważnienie dokumentów akcji.

Podwyższenie kapitału zakładowego
Podwyższenie kapitału zakładowego w przypadku spółki z o.o. jest dopuszczalne na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki, jeżeli umowa przewiduje taką możliwość.
W spółce akcyjnej podwyższenie zawsze wiąże się ze zmianą umowy spółki.

Udziały i akcje
W spółce z o.o. wspólnicy w zamian za wniesione wkłady nabywają udziały. Udziały mogą być przedmiotem obrotu, przy czym obrót ten może być ograniczony ale nie zakazany w umowie spółki.
Akcjonariusze natomiast w zamian za wniesione wkłady nabywają akcje. Pojęcie akcja może oznaczać udział akcjonariusza w kapitale zakładowym, dokument formalny - papier wartościowy, potwierdzający udział kapitale akcyjnym spółki, czy wreszcie ogół praw i obowiązków wynikających z praw udziałowych. Akcje występujące na rynku klasyfikuje się według różnych kryteriów. Z punktu widzenia oznaczenia osoby akcjonariusza możemy wyróżnić akcje imienne i akcje na okaziciela. Akcje imienne zawierają oznaczenie osoby akcjonariusza, można je wydawać przed pełną wpłatą, ich obrót można ograniczyć, ale nie wyłączyć w statucie spółki. Akcje na okaziciela nie wskazują osoby akcjonariusza, nie można wydawać ich przed pełną wpłatą, na dowód wpłaty częściowej wydaje się imienne świadectwa tymczasowe, obrót akcjami na okaziciela jest nieograniczony. Inny podział akcji wynika z zakresu związanych z nimi uprawnień. Mogą to być akcje zwykłe i akcje uprzywilejowane. Uprzywilejowanie może dotyczyć prawa głosu na walnym zgromadzeniu, wielkości przysługującej dywidendy, a także szczególnych uprawnień w podziale majątku spółki w związku z jej likwidacją. W przypadku akcji uprzywilejowanych w zakresie dywidendy mogą wystąpić akcje nieme tj. takie, które są uprzywilejowane co do udziału w zyskach, ale jednocześnie wobec akcjonariuszy wyłączone jest prawo głosu. W zależności od tego czy akcje zostały nabyte za wkłady pieniężne, aporty albo jednocześnie wkłady pieniężne i niepieniężne możemy wyróżnić odpowiednio akcje uzyskane za gotówkę, akcje aportowe i akcje mieszane. W pewnych przewidzianych przez prawo przypadkach spółka może nabyć swoje akcje, możemy wtedy mówić o akcjach własnych spółki. Można wyróżnić także akcje objęte wspólnością, akcje związane ze szczególnymi obowiązkami. W sytuacji podwyższenia kapitału zakładowego ze środków własnych spółki w drodze podniesienia wartości nominalnej akcji wyodrębnia się akcje gratisowe. Zaś akcje, których zbycie umownie ograniczono na określony czas nazywa się akcjami winkulowanymi. Papierem wartościowym o określonym czasie ważności są imienne świadectwa tymczasowe.

Organy spółki
Zarówno w spółce z o.o. i w spółce akcyjnej funkcjonuje zarząd i zgromadzenie wspólników. Różnica między tymi dwiema spółkami dotyczy organu kontroli.
W spółce z o.o. organ kontroli tj. rada nadzorcza, komisja rewizyjna albo obydwa organy łącznie mogą być powołane jeżeli umowa spółki tak stanowi. Organ kontroli musi być powołany jeżeli kapitał zakładowy wynosi powyżej 500.000 zł, a wspólników jest więcej niż 25. Organ kontroli (poza wymienionym przypadkiem) nie jest obligatoryjnym organem. Wspólnikom przysługuje osobiste prawo kontroli spółki. Prawo to umowa spółki może wyłączyć, pod pewnymi warunkami może ono być ograniczone przez zarząd.
W spółce akcyjnej zawsze funkcjonuje rada nadzorcza, wyłączone jest prawo do indywidualnej kontroli spółki przez akcjonariuszy, mają oni natomiast prawo do informacji. Ponadto w spółce z o.o. uchwały wspólników zapadają na zgromadzeniu wspólników, także i poza nim - jeżeli wspólnicy wyrażą zgodę na piśmie na postanowienie, które ma być powzięte lub na głosowanie pisemne. W spółce akcyjnej uchwały zapadają tylko na zgromadzeniu wspólników.

Odpowiedzialność spółki za zobowiązania
Odpowiedzialność w obydwu spółkach jest podobna. Za zobowiązania spółki odpowiada spółka, a nie udziałowcy lub akcjonariusze.
W spółce z o.o. wierzyciel w razie bezskuteczności egzekucji wobec spółki może pozwać członków zarządu.
Tak szerokiej ochrony nie zapewnia się wierzycielowi w spółce akcyjnej. Bezskuteczne dochodzenie roszczeń wobec spółki nie uprawnia wierzyciela do pozwania członków zarządu.

Wysokość udziału w kapitale zakładowym a prawa wspólnika
Prawa wspólników reprezentujących określoną wartość kapitału zakładowego w spółce z o.o. są następujące:
  • wspólnicy reprezentujący co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego mogą zgłosić do sądu rejestrowego żądanie wyznaczenia podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych w celu zbadania rachunkowości i działalności spółki,
  • wspólnicy reprezentujący co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego mogą żądać zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników oraz umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników. Te dwa uprawnienia umowa spółki może przyznać wspólnikom reprezentującym mniej niż jedną dziesiątą kapitału zakładowego. Jeżeli mimo zgłoszonego żądania zarząd nie zwoła takiego zgromadzenia prawo zwołania przysługuje żądającym wspólnikom,
  • z żądaniem wyłączenia wspólników przez sąd z ważnych powodów mogą wystąpić wszyscy pozostali wspólnicy jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. Umowa spółki może przewidywać to uprawnienie dla mniejszej liczby wspólników pod warunkiem, że reprezentują oni więcej niż połowę kapitału zakładowego, a wszyscy pozostali wspólnicy są pozwani.

W spółce akcyjnej:
  • tak samo jak w spółce z o.o. przedstawia się prawo akcjonariuszy do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników i umieszczenia w porządku obrad najbliższego zgromadzenia określonych spraw,
  • akcjonariusze reprezentujący jedną dziesiątą kapitału zakładowego na walnym zgromadzeniu mogą wystąpić z wnioskiem o sprawdzenie listy obecności wspólników na tym zgromadzeniu przez specjalną komisję,
  • reprezentowanie na walnym zgromadzeniu co najmniej połowy kapitału zakładowego uprawnia to zgromadzenie do umorzenia akcji zwykłą większością głosów,
  • podwyższenie kapitału zakładowego w oparciu o kapitał docelowy wymaga obecności akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę kapitału zakładowego (w spółce publicznej jedną trzecią). Jeżeli zgromadzenie w celu podwyższenia nie odbyło się, wówczas do takiego podwyższenia wymagana jest obecność akcjonariuszy reprezentujących co najmniej jedną trzecią kapitału zakładowego,
  • akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego powinni być obecni przy podejmowaniu uchwały walnego zgromadzenia w celu zapobieżenia rozwiązaniu spółki,
  • akcjonariusze reprezentujący co najmniej jedną piątą część kapitału zakładowego mogą wystąpić z wnioskiem o dokonanie wyboru rady nadzorczej przez najbliższe walne zgromadzenie mimo, że statut spółki stanowi inaczej,
  • akcjonariusze mniejszościowi mogą być usunięci ze spółki. Akcje akcjonariuszy mniejszościowych (reprezentujących mniej niż 5% kapitału zakładowego) mogą być wykupione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o przymusowym wykupie przez nie więcej niż pięciu akcjonariuszy posiadających łącznie nie mniej niż 95% kapitału zakładowego, jeżeli każdy z nich posiada nie mniej niż 5% kapitału zakładowego. Jest to procedura określana w doktrynie jako "wyciśnięcie wspólników mniejszościowych".


Mgr Edyta Walczak

Zespół Ekspertów Prawnych i Ekonomicznych ESSENCE Sp. z o.o.

Zespół Ekspertów Prawnych i Ekonomicznych ESSENCE Sp. z o.o.
ul. Piłsudskiego 13
50-048 Wrocław
tel. (071) 797 55 66
fax: (071) 797 55 67
http://www.essence.pl
informację dostarczył:
PR public relations
http://pr.otwarty.pl


Ty także możesz skorzystać z darmowej reklamy - nadsyłaj teksty, artykuły i informacje prasowe o swojej firmie, o aktualnościach, nowościach, produktach... Zobacz jak nadsyłać informacje prasowe do naszych serwisów.


Witamy

Witamy w naszym serwisie internetowym


Zapraszamy

Zapraszamy do współpracy przy tworzeniu serwisu Prawo - możesz dodać swój wpis do katalogu oraz nadsyłać informacje prasowe, nowości, ciekawostki.
Polecamy

ostatnio dodane informacje prasowe, teksty, artykuły:


© webwweb.pl | Prawo - strona główna | Prawo - wiadomości | katalog